FAQ

Rejestracja

Posiadasz już profil, zaloguj się

Zarejestruj nowy profil

Publikacje

Stan środowiska w województwie mazowieckim w 1999 roku

 

{PODZIEL:Wstęp}

Wstęp

Stan, w jakim znajduje się środowisko naturalne, jest wypadkową prowadzonej uprzednio polityki, dostępności nowoczesnych technologii oraz aktualnie prowadzonych działań na rzecz jego ochrony w różnych dziedzinach życia społeczno-gospodarczego i na różnych szczeblach.

W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat w warunkach gospodarki centralnie sterowanej w zbyt małym stopniu liczono się z negatywnymi dla środowiska skutkami działalności gospodarczej. Dominowała zasada zwiększania produkcji przy minimalnych kosztach na ochronę przyrody. Ta sytuacja doprowadziła do bardzo dużego nagromadzenia zaległości w dziedzinie ochrony środowiska, również w województwie mazowieckim.

Transformacja gospodarki przeprowadzona od początku lat dziewięćdziesiątych pozwoliła w znacznym stopniu zmniejszyć presję emisji na środowisko. Początkowo znaczną rolę odegrało ograniczenie produkcji, a czasem niestety upadek przedsiębiorstw. W dalszym etapie poprawa stanu środowiska stała się możliwa dzięki wprowadzeniu nowoczesnych technologii, zmniejszeniu energochłonności, wodochłonności, materiałochłonności itp.

Opracowanie niniejsze nie stanowi raportu o stanie środowiska w województwie. Takie raporty są opracowywane przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w cyklu dwuletnim. Aktualnie WIOŚ informuje w skondensowanej formie o stanie środowiska w poszczególnych jego komponentach: powietrze, gospodarka wodno-ściekowa, odpady, hałas, przyroda. Publikacja ta przedstawia również najważniejsze dokonania w zakresie ochrony środowiska w latach dziewięćdziesiątych. Informuje o najpilniejszych niezbędnych zadaniach do zrealizowania w przyszłości.

Prezentowane tu dane, odniesione do porównywalnych wyników z lat ubiegłych wskazują, że w latach dziewięćdziesiątych nastąpiło bardzo widoczne ograniczenie ilości zanieczyszczeń wprowadzanych do środowiska, co znacznie wpłynęło na poprawę jego stanu. Emisja pyłów zmniejszyła się ponad 10 razy, emisja gazów o ponad 50%, o 73% spadła ilość nie oczyszczonych ścieków. Zaowocowało to poprawą czystości powietrza oraz jakości wód w rzekach Mazowsza. Zapoczątkowano także racjonalne korzystanie z zasobów wód podziemnych.

Zauważalną, choć jeszcze niezadowalającą poprawę można odnotować w gospodarce odpadami. Zaprzestano eksploatacji kilkudziesięciu nie uszczelnionych składowisk, a w zamian wybudowano kilkadziesiąt nowoczesnych miejsc składowania (zabezpieczonych geomembranami, drenażem, piezometrami). Uruchomiono pierwsze inwestycje racjonalnej gospodarki odpadami - segregatornie, kompostownie, zakłady termicznego unieszkodliwiania odpadów.

Dalsza poprawa w zakresie gospodarki odpadami, w szczególności ich bardziej dynamiczne gospodarcze wykorzystanie i bezpieczne unieszkodliwianie, należy do najpilniejszych zadań. Większy nacisk należy również położyć na eliminację uciążliwości hałasowych. Rozwiązanie tych problemów to nasze wyzwanie na kolejne dziesięciolecie.


Adam Ludwikowski
Mazowiecki Wojewódzki
Inspektor Ochrony Środowiska

Antoni Pietkiewicz
Wojewoda Mazowiecki

{PODZIEL:1. Dane ogólne o województwie mazowieckim}

DANE OGÓLNE O WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM

Województwo mazowieckie zajmuje powierzchnię 35 598 km2, co stanowi około 11,4% powierzchni Polski. Pod względem obszaru jest największe w kraju i graniczy z 6 województwami: warmińsko-mazurskim, podlaskim, lubelskim, świętokrzyskim, łódzkim, kujawsko-pomorskim. Zamieszkuje w nim ponad 5 mln mieszkańców tj. 13,1% w skali kraju.

Klimat województwa mazowieckiego jest zróżnicowany przestrzennie. Wynika to z różnorodności wpływów kształtujących jego właściwości i zróżnicowania czynników geograficznych. Na przeważającym terenie województwa średnia roczna temperatura powietrza wynosi około 7 0C. Najchłodniejszym miesiącem roku jest styczeń, a najcieplejszym lipiec. Średnia roczna suma opadów na większości terenów województwa wynosi około 550 mm. Nad środkową Polską, przeciętnie 65% czasu w roku, zalegają masy morskiego powietrza polarnego. Świadczy to o zdecydowanej przewadze cyrkulacji z kierunków zachodnich.

Województwo mazowieckie pod względem gospodarczym jest pełne kontrastów. Występują tu obszary typowo rolnicze: ciechanowski, siedlecki, ostrołęcki, a także przemysłowe: warszawski, płocki, radomski.

Taka specyfika województwa powoduje również duże zróżnicowanie problematyki ochrony środowiska. Na terenie Mazowsza istnieją obszary prawie dziewicze np. Kampinoski Park Narodowy, jak też miasta o wysokim stopniu uprzemysłowienia, w których nagromadzone są główne źródła emisji zanieczyszczeń jak np. Warszawa, Płock, Radom czy Ostrołęka.

 

 

Województwo mazowieckie na tle kraju (dane wg GUS, stan na 31.12.1999 r.)

Wyszczególnienie
Polska
Województwo
mazowieckie
Miejsce woj.
w kraju
Udział
procentowy
(%)
Ludność 38 653 559 5 069 977 1 13,1
Powierzchnia (km 2 ) 312 685 35 598 1 11,4
Liczba powiatów w tym:
miast na prawach powiatu
powiatów ziemskich
373
65
308
42
4
38
1
2
1
11,3
6,1
12,3
Liczba gmin 2 486 325 1 13,1
Liczba miast 870 83 3 9,5
Struktura użytkowania gruntów (%):
    • użytki rolne
    • lasy i grunty leśne oraz zadrzewienia
      i zakrzewienia
    • wody
    • Grunty zabudowane i zurbanizowane
    • inne



59,3

29,0
2,7
6,5
2,5



67,6

22,5
1,7
6,7
1,5
Emisja zanieczyszczeń
powietrza (Mg/rok)
    • pyłowych
    • gazowych (bez CO2 )


201 800
2 169 200


14 900
205 300


6
3


7,4
9,5
Ścieki przemysłowe i komunalne
wymagające oczyszczenia odprowadzone
do wód powierzchniowych (hm3 )
    • ścieki oczyszczone (hm3 )
    • ścieki nieoczyszczone (hm3 )
w % ogółem
    • ścieki oczyszczone
    • ścieki nieoczyszczone


2 664,9


2 288,4
376,5




85,9
14,1


299,5


194,8
104,7




65,0
35,0


3


4
1




16
1


11,2


8,5
27,8
Odpady przemysłowe
wytworzone (Mg)
w tym:
    • wykorzystane
    • unieszkodzliwione
      w tym składowane
    • przejściowo gromadzone
w % ogółem
    • wykorzystane
    • składowane


126 254 700


92 030 300
30 500 300
27 740 100
3 724 100




72,9
22,0


3 692 300


2 185 500
1 316 900
1 242 500
189 900




59,2
33,7


7


7
5
5
5




14
3


2,92


2,37
4,32
4,48
5,10

 {PODZIEL:2. Powietrze}

POWIETRZE

Szacunkowo 9,3% emisji zanieczyszczeń powietrza w Polsce pochodzi z terenu województwa mazowieckiego.

W ostatnich latach następuje systematyczny spadek ilości zanieczyszczeń emitowanych do powietrza. Wielkość emisji zanieczyszczeń pyłowych zmalała od wartości 155,5 tys. Mg w 1989 roku do 14,9 tys. Mg w 1999 roku, zaś zanieczyszczeń gazowych odpowiednio od wartości 467,2 tys. Mg do 205,3 tys. Mg. *

Na początku lat dziewięćdziesiątych spadek ten wiązał się głównie z recesją gospodarczą w kraju, a później zaś był i jest wynikiem podejmowanych inwestycji służących ochronie powietrza atmosferycznego. Jest to niewątpliwie zjawisko pozytywne.
 

Województwo mazowieckie na tle kraju (dane wg GUS, stan na 31.12.1999 r.)

Wyszczególnienie
Polska
Województwo
mazowieckie
Miejsce woj.
w kraju
Udział
procentowy
(%)
Emisja zanieczyszczeń
powietrza (Mg/rok)
    • pyłowych
    • gazowych (bez CO2 )


201 800
2 169 200


14 900
205 300


6
3


7,4
9,5

 

Rozkład przestrzenny emisji zanieczyszczeń na terenie województwa mazowieckiego nie jest równomierny. Największe ilości emitowanych zanieczyszczeń pochodzą z zakładów zlokalizowanych w wysoce uprzemysłowionych miastach tj. z Warszawy, Radomia i Płocka oraz z rejonów, gdzie są usytuowane duże elektrownie: Kozienic i Ostrołęki.

Wielkość emisji zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza wpływa na stan czystości powietrza na terenie województwa mazowieckiego i województw ościennych. Województwo nasze jest "eksporterem" zanieczyszczeń na teren województw: lubelskiego, podlaskiego i warmińsko-mazurskiego, oraz przyjmuje zanieczyszczenia z terenu głównie województwa łódzkiego, co jest związane z kierunkami i częstością występowania wiatrów.

Rejestrowany na terenie województwa ogólny poziom stężeń głównych zanieczyszczeń powietrza: dwutlenku siarki, dwutlenku azotu i pyłu można określić jako "średni", a lokalnie nawet niski (od 10% do 25% norm). Od kilku lat obserwuje się systematyczny spadek stężeń poszczególnych rodzajów zanieczyszczeń powietrza. Jest to szczególnie widoczne w przypadku imisji dwutlenku siarki.

Niezależnie od korzystnej sytuacji w zakresie podstawowych zanieczyszczeń powietrza na przeważającym obszarze województwa, w niektórych rejonach występowały sporadyczne przekroczenia wartości dopuszczalnych. Szczególnie zjawisko to dotyczy stężeń dwutlenku azotu oraz pyłu zawieszonego, w punktach zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie ulic.

Najwyższe stężenia w zakresie podstawowych zanieczyszczeń (pył, dwutlenek siarki i dwutlenek azotu) odnotowano w Warszawie, co jest powodowane zarówno stopniem uprzemysłowienia stolicy, jak również występującym tu bardzo wysokim natężeniem ruchu pojazdów samochodowych. Niskie zaś stężenia odnotowano w północnej i wschodniej części województwa, gdzie dominuje produkcja rolna oraz charakterystyczna dla "Zielonych Płuc Polski" - turystyka i rekreacja. Dość specyficznym zjawiskiem są niskie stężenia zanieczyszczeń w zachodniej części województwa, gdzie zlokalizowany jest największy w kraju kombinat rafineryjno - petrochemiczny - PKN "ORLEN" S.A. w Płocku, wprowadzający do powietrza znaczne ilości zanieczyszczeń.

Duży wpływ na stan czystości powietrza mają urządzenia służące do jego ochrony. Znaczna ilość, bo aż 98,9% zanieczyszczeń pyłowych zatrzymywana jest w urządzeniach oczyszczających (98,8% w skali kraju). Wyraźnie gorzej przedstawia się sytuacja w ilości zneutralizowanych zanieczyszczeń gazowych, gdzie wartość ta wynosi 3,3%, przy średniej krajowej 39,7%.

Istotnym zagrożeniem dla powietrza, występującym głównie w dużych aglomeracjach miejskich są zanieczyszczenia komunikacyjne. Dynamicznym przemianom zachodzącym na przestrzeni ostatniej dekady towarzyszył wzrost liczby samochodów przy jednoczesnym braku działań w celu usprawnienia ruchu drogowego. Sytuacja ta przyczyniła się do tworzenia korków ulicznych, a w efekcie do wzrostu stężeń zanieczyszczeń w powietrzu, głównie: tlenków węgla, tlenków azotu i węglowodorów. Zjawiska te odczuwalne są dotkliwie w dużych aglomeracjach miejskich, a szczególnie w miejscach, gdzie lokalne warunki zabudowy ulic uniemożliwiają szybkie rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń, co w połączeniu z niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi może powodować powstawanie zjawiska smogu np. w Warszawie.

Dodatkową uciążliwością występującą w centrach miast są zanieczyszczenia powstające w małych kotłowniach lokalnych opalanych węglem. Niskie emitory tych kotłowni wpływają na lokalne pogorszenie jakości powietrza w rejonie ich oddziaływania, szczególnie dotyczy to okresu grzewczego.

{PODZIEL:3. Gospodarka wodno-ściekowa}

GOSPODARKA WODNO-ŚCIEKOWA

Województwo mazowieckie w całości leży w zlewni rzeki Wisły, która przepływa przez jego teren na długości około 320 km. Stan czystości rzeki oraz jej dopływów jest niezadowalający. Brak jest cieków zaliczanych do I klasy czystości. Tylko 2% rzek odpowiada normom II klasy czystości, a 32,7% jest w klasie III. Pozostałe rzeki mają charakter pozaklasowy. Najbardziej zanieczyszczonymi rzekami województwa mazowieckiego są: Utrata z Rokitnicą, Korzeniówka, Molnica, Mleczna, Mienia, Mała. Najmniej zanieczyszczone wody, odpowiadające na krótkich odcinkach II klasie czystości, prowadzą rzeki: Radomka, Narew oraz Rozoga.

Pomimo tak niekorzystnej klasyfikacji wód powierzchniowych na terenie województwa mazowieckiego, obserwuje się stałą tendencję poprawy ich jakości. Systematycznie zmniejsza się ilość wskaźników zanieczyszczeń przekraczających dopuszczalne normy, a stężenia najbardziej toksycznych związków (metali ciężkich, detergentów i benzo/a/pirenu) nie przekraczają wartości ustalonych dla I klasy czystości wód. O niekorzystnej ocenie większości badanych rzek zdecydowały pojedyncze wskaźniki często występujące incydentalnie. Wskaźnikami, które najczęściej obniżały klasę czystości były związki azotu i fosforu oraz zanieczyszczenia biologiczne.

Podstawowymi źródłami antropogenicznego zanieczyszczenia wód są ścieki odprowadzane przez gospodarkę komunalną miast i wsi oraz przez zakłady przemysłowe. Istotny wpływ mają również spływy powierzchniowe. Ilość ścieków komunalnych i przemysłowych, wymagających oczyszczania, z obszaru województwa mazowieckiego, odprowadzonych do wód powierzchniowych w 1999 r. wynosiła 299,5 hm3, z czego 65% ścieków było oczyszczonych a 35% stanowiły ścieki nie oczyszczone, głównie z lewobrzeżnej Warszawy.

Dominującą rolę w zanieczyszczeniu wód powierzchniowych odgrywały ścieki komunalne, które stanowiły 86% wszystkich odprowadzanych ścieków.

W latach 1989-1999 ilość nieoczyszczonych ścieków odprowadzanych do rzek spadła o ponad 70%.

 

Województwo mazowieckie na tle kraju (dane wg GUS, stan na 31.12.1999 r.)

Wyszczególnienie
Polska
Województwo
mazowieckie
Miejsce woj.
w kraju
Udział
procentowy
(%)
Ścieki przemysłowe i komunalne
wymagające oczyszczenia odprowadzone
do wód powierzchniowych (hm3 )
    • ścieki oczyszczone (hm3 )
    • ścieki nieoczyszczone (hm3 )
w % ogółem
    • ścieki oczyszczone
    • ścieki nieoczyszczone


2 664,9


2 288,4
376,5




85,9
14,1


299,5


194,8
104,7




65,0
35,0


3


4
1




16
1


11,2


8,5
27,8

Zrealizowane w ostatnich latach liczne inwestycje ochrony wód przyczyniły się do znacznego zmniejszenia ładunków zanieczyszczeń odprowadzanych do cieków wodnych. Nadal jednak obserwuje się przypadki budowy wodociągów bez jednoczesnego rozwiązania gospodarki ściekowej. Trudno jest również ograniczyć spływy powierzchniowe, głównie z terenów rolniczych, obciążone związkami biogennymi oraz toksycznymi pozostałościami po środkach ochrony roślin.

Na terenie województwa mazowieckiego znajdują się nieliczne lecz położone malowniczo jeziora. Ze względu na wysokie walory krajobrazowe terenu oraz bliskie sąsiedztwo aglomeracji miejskich, rozwija się tutaj intensywnie turystyka i rekreacja. Jeziora województwa mazowieckiego cechuje duża podatność na czynniki zewnętrzne, wynikające z niekorzystnych warunków morfometrycznych i zlewniowych, do których należą: mała głębokość, długa linia brzegowa w stosunku do pojemności oraz niekorzystne zagospodarowanie zlewni bezpośrednich.

    Właściwości morfometryczne zbiorników oraz presja antropogeniczna powodują, że jeziora położone na terenie województwa mazowieckiego charakteryzują się wodami zaliczanymi do:

    -II klasy czystości - 5 jezior (Białe, Górskie, Przytomne, Zuzinowskie, Drzesno),

    -III klasy czystości - 6 jezior (Kocioł, Lucieńskie, Bledzewskie, Zdworskie, Sędeń, Sumino).

 

   Wody 5 jezior zaliczono do pozaklasowych: Ciechomickie, Łąckie Duże, Starorzecze Biało-brzeskie, Szczutowskie, Urszulewskie.

   Na terenie województwa mazowieckiego znajduje się 27 sztucznych zbiorników wodnych. Spośród 4 zbadanych w 1999 r. (Włocławski, Zegrzyński, Ruda i Nowe Miasto) tylko jeden Nowe Miasto, posiada wody w III klasie czystości, pozostałe zaś mają charakter pozaklasowy.

 


OSIĄGNIĘCIA OSTATNICH LAT

 

  • Budowa oczyszczalni ścieków "Czajka" w Warszawie o przepustowości 400000 m3/dobę oraz zrealizowanie 32 oczyszczalni komunalnych o łącznej przepustowości 255000m3 /dobę.
  • Wybudowanie 73 oczyszczalni gminnych i licznych oczyszczalni przyzagrodowych.
  • Ograniczenie ilości zużycia wody oraz odprowadzanych ścieków, poprzez wprowadzenie zamkniętych obiegów wód w zakładach, zmiany w technologii produkcji i opomiarowanie zużycia wody.
  • Poprawa gospodarki wodno - ściekowej w zakładach przemysłowych poprzez budowę lub modernizację oczyszczalni w tym w: Polskim Koncernie Naftowym "ORLEN" S.A. w Płocku, "INTERCELL" S.A. w Ostrołęce oraz w przemyśle energetycznym (EC Żerań i EC Siekierki w Warszawie, elektrownie w Kozienicach i Ostrołęce).
  • Wybudowanie chemicznej oczyszczalni ścieków chromowych (garbarskich) przy oczyszczalni komunalnej dla miasta Radomia o przepustowości 100 m3/dobę.
  • Poprawa stanu czystości prawie wszystkich rzek województwa mazowieckiego.
  • Budowa zbiornika wodnego Domaniów na rz. Radomce.
     

 


NAJPILNIEJSZE ZADANIA

  • Budowa oczyszczalni ścieków dla lewobrzeżnej Warszawy i 4 miast odprowadzających do tej pory ścieki nie oczyszczone (Kałuszyn, Mogielnica, Nasielsk Wyśmierzyce).
  • Rozwiązanie problemu gospodarki osadami ściekowymi z oczyszczalni, ze szczególnym uwzględnieniem oczyszczalni "Czajka" w Warszawie.
  • Modernizacja większości oczyszczalni ścieków komunalnych o przepustowości powyżej 2000 m3/d w celu zapewnienia, odpowiedniej redukcji fosforu, aby dostosować jakość ścieków do norm obowiązujących od 2000 roku.
  • Kontynuacja budowy sieci kanalizacyjnej i oczyszczalni na terenach wiejskich. Rozwiązanie problemu niedociążenia oczyszczalni ścieków, wynikającego m.in. z niedostatecznie rozwiniętej sieci kanalizacyjnej. Wprowadzenie i stosowanie na wszystkich etapach postępowania zasady "skojarzonego działania" w stosunku do zadań dotyczących wodociągowania i kanalizacji wsi.
  • Usunięcie zanieczyszczeń ropopochodnych występujących w postaci plamy na powierzchni wód gruntowych na terenie Polskiego Koncernu Naftowego "ORLEN" S.A. w Płocku.
  • Zwiększenie zasobów wód powierzchniowych poprzez budowę dużych zbiorników wodnych oraz budowę i rekonstrukcję zbiorników małej retencji.


 

{PODZIEL:4. Odpady}

 ODPADY

Odpady przemysłowe stanowią ponad 70% całkowitej ilości odpadów powstających w woj. mazowieckim. W 1999 r. wytworzono ok. 3 700 tys. Mg tych odpadów, w tym ok. 2% odpadów niebezpiecznych. W porównaniu do roku 1989 wytworzono o ok. 15% odpadów przemysłowych mniej.

Ponad 70% odpadów powstaje w kilku powiatach: warszawskim, który jest dużym ośrodkiem przemysłowym oraz kozienickim, ciechanowskim i powiatach grodzkich - ostrołęckim i płockim, mających na swoim terenie duże zakłady produkcyjne o znaczeniu ponad regionalnym. Głównymi źródłami odpadów przemysłowych są: energetyka zawodowa, przemysł spożywczy - cukrowniczy, mięsny, mleczarski, owocowo-warzywny i wyrobów alkoholowych, gospodarka komunalna, tj. oczyszczanie ścieków i uzdatnianie wody, hutnictwo żelaza i stali, przemysł rafineryjno - petrochemiczny, materiałów budowlanych i izolacyjnych.

Ponad 59% odpadów przemysłowych zostało gospodarczo wykorzystanych: w postaci surowców wtórnych, w procesach technologicznych, na cele budowlane, paszowe, do kształtowania powierzchni gruntów i nawożenia. O ok. 7% wzrosło wykorzystanie odpadów w stosunku do roku 1989. Unieszkodliwieniu podlega 35,7% odpadów przemysłowych, głównie poprzez składowanie (33,7%). Pozostałe 5,1% zostało czasowo zgromadzonych do dalszego wykorzystania bądź unieszkodliwienia. W 1999 r. największe ilości odpadów zdeponowano na składowiskach zakładowych w powiatach kozienickim, legionowskim, ostrołęckim i warszawskim. Są to odpady z energetycznego spalania paliw, z uzdatniania wody pitnej i produkcji materiałów budowlanych. Z innych sposobów unieszkodliwiania odpadów najczęściej stosowana jest metoda termiczna, która dotyczy 1,2% wszystkich odpadów oraz kompostowanie - 0,1%.

Na obszarze województwa jest 19 czynnych składowisk odpadów przemysłowych. Nagromadzenie odpadów na wszystkich składowiskach w województwie sięga 2% całkowitej ilości odpadów nagromadzonych w Polsce. Najwięcej odpadów przemysłowych - popiołów lotnych i żużli z energetyki zawodowej - zdeponowano w gminie Kozienice (> 25 mln Mg), w pow. ostrołęckim (> 7 mln Mg) i warszawskim (> 5 mln Mg).

Poważny problem stanowią tzw. "mogilniki" (12 szt.) wybudowane w latach siedemdziesiątych, w których zostały zgromadzone środki ochrony roślin, chemikalia i przeterminowane leki. W połowie lat osiemdziesiątych zakończono ich eksploatację. Zgromadzone w nich odpady w ilości ponad 140 Mg stanowią zagrożenie dla środowiska.

Odpady komunalne, stałe i ciekłe powstają głównie w gospodarstwach domowych, w obiektach użyteczności publicznej i obsługi ludności. W woj. mazowieckim w 1999 r. usunięto ok. 1320 tys. Mg stałych odpadów komunalnych i 2757 tys. m3 odpadów ciekłych. Ponad 650 tys. Mg odpadów stałych i ok. 700 tys. m3 odpadów ciekłych usunięto z m. st. Warszawy. Nieznaczna część odpadów komunalnych w województwie jest wykorzystywana. W wyniku selektywnej zbiórki odpadów odzyskano ok. 3,6% surowców wtórnych: makulatury, szkła, tworzyw sztucznych, metali. Około 13% odpadów zostało unieszkodliwionych w kompostowniach, z czego 80% przetwarzają kompostownie odpadów komunalnych i zielonych w Warszawie. Ponad 80% odpadów w województwie jest deponowanych na składowiskach. W aglomeracji warszawskiej na składowiska wywozi się ok. 2/3 masy odpadów.

Na obszarze woj. mazowieckiego zinwentaryzowano 232 istniejące składowiska odpadów komunalnych, w tym trzy wylewiska odpadów płynnych. W 1999r. przyjmowano odpady na 154 składowiskach odpadów stałych i dwóch wylewiskach odpadów płynnych. Składowiska zajmują łącznie powierzchnię ok. 460 ha. Stan zabezpieczenia składowisk w województwie jest zróżnicowany, w większości nie dostosowany do obowiązujących obecnie standardów. Wiele składowisk odpadów zlokalizowano w obszarach ochronnych Głównych Zbiorników Wód Podziemnych (ONO, OWO). Największym zagrożeniem dla środowiska są składowiska stare bez zabezpieczenia podłoża, zlokalizowane na terenach o przepuszczalnych gruntach, wysokim poziomie wód podziemnych oraz wylewiska odpadów ciekłych.

 

Województwo mazowieckie na tle kraju (dane wg GUS, stan na 31.12.1999 r.)

Wyszczególnienie
Polska
Województwo
mazowieckie
Miejsce woj.
w kraju
Udział
procentowy
(%)
Odpady przemysłowe
wytworzone (Mg)
w tym:
    • wykorzystane
    • unieszkodzliwione
      w tym składowane
    • przejściowo gromadzone
w % ogółem
    • wykorzystane
    • składowane


126 254 700


92 030 300
30 500 300
27 740 100
3 724 100




72,9
22,0


3 692 300


2 185 500
1 316 900
1 242 500
189 900




59,2
33,7


7


7
5
5
5




14
3


2,92


2,37
4,32
4,48
5,10

 


OSIĄGNIĘCIA OSTATNICH LAT

 

  • Zaprzestano eksploatacji 73 niewłaściwie urządzonych i eksploatowanych składowisk stałych odpadów komunalnych oraz trzech wylewisk. Zrekultywowano 55 składowisk komunalnych oraz dwa wylewiska odpadów płynnych.
  • Zlikwidowano i zrekultywowano składowiska przemysłowe: odpadów technologicznych PKN "ORLEN" S.A. w Płocku, STALCHEMAK Siedlce w Białkach, azbestowych w FOMAR ROULUNDS S.A. w Markach, odpadów azbestowo-cementowych i zafenolowanych byłego MPMIB "Izolacja" w Małkini, Prefabrykatów Betonowych Energetyki w Kozienicach.
  • Uruchomiono instalacje przeznaczone do:
    - termicznego unieszkodliwiania odpadów w PKN "ORLEN" S.A. i ZE Ostrołęka.
    - recyklingu odpadów: "YTONG" Sp. z o.o. w Ostrołęce (gruz betonu komórkowego), ROCKWOOL Sp. z o.o. w Cigacicach Zakład Produkcyjny w Małkini (wełna mineralna), AGATOM SERVICE Sp. z o.o. (linia uszlachetniania stłuczki szklanej).
    - racjonalnej gospodarki odpadami: zakłady unieszkodliwiania odpadów w Warszawie (ZUSOK) i Kobiernikach k/ Płocka (ZUOK); segregatornię odpadów komunalnych w Wołominie; kompostownie w: Warszawie, Grodzisku Mazowieckim (ZUOK), Susku k/Sierpca (ZKiUK) "DUN-POL" i Radomiu; utylizacja i waloryzacja odpadów (wykorzystanie odpadów innych niż niebezpieczne do produkcji paliwa zastępczego alternatywnego do cementowni poprzez ich rozdrabnianie i zgranulowanie) Sp. z o.o. "SUWO" w Radomiu.
  • Wybudowano 58 składowisk komunalnych. Kilka składowisk jest w trakcie modernizacji i rekultywacji, w tym największe "Łubna ".
  • Oddano do eksploatacji zakładowe składowisko odpadów w FOMAR ROULUNDS w Markach i nowoczesne składowisko odpadów komunalnych z segregatornią w PKN "ORLEN" S.A. w Płocku.
  • Uruchomiono 14 instalacji termicznego unieszkodliwiania odpadów medycznych: Ciechanów, Mława, Nowy Dwór Maz., Ostrów Maz., Płock, Przasnysz, Radom, Siedlce, Sochaczew, Warszawa.
  • Oddano do eksploatacji w Radomiu (P.P.H.U. RADKOM) regionalną składnicę (magazyn) odpadów niebezpiecznych powstających w sytuacjach nadzwyczajnego zagrożenia środowiska oraz odpadów niebezpiecznych wyodrębnionych ze strumienia odpadów komunalnych. Składnica może przyjąć również odpady niebezpieczne na czasowe gromadzenie (1 rok), do dalszego przekazania do zakładu wykorzystującego lub unieszkodliwiającego.
  • Rozpoczęto proces usuwania z obszaru województwa do unieszkodliwienia: zużytych świetlówek, akumulatorów, przeterminowanych leków, odpadów zawierających PCB/PCT, odpadów fotograficznych i rentgenowskich, osadów i szlamów ropopochodnych z separatorów.
     

 


NAJPILNIEJSZE ZADANIA

  • Kompleksowe rozwiązanie problemu odpadów komunalnych - selektywna zbiórka, segregacja, wykorzystanie odpadów jako surowce wtórne, kompostowanie, termiczna utylizacja i instalacje wspomagające (np. stacje przeładunkowe, kompaktorowe).
  • Opracowanie systemu gospodarki odpadami niebezpiecznymi z uwzględnieniem uruchomienia zakładów unieszkodliwiania odpadów metodami fizykochemicznymi oraz metodami termicznymi, składowisk odpadów niebezpiecznych (lub składnic) wraz z podsystemem logistycznym, związanym z ich przerobem.
  • Opracowanie lokalnych programów wyodrębniania odpadów niebezpiecznych ze strumienia odpadów komunalnych (akumulatory, zużyte baterie, przeterminowane leki, farby i lakiery, rozpuszczalniki, odpady zawierające rtęć, środki ochrony roślin, zbiorniki po aerozolach).
  • Opracowanie regionalnych programów w zakresie:

    - zbiórki i unieszkodliwiania odpadów medycznych,
    - eliminacji zagrożeń powodowanych przez odpady zawierające azbest.
  • Rozszerzenie zakresu wykorzystywania odpadów przemysłowych w gospodarce.
  • Rozwiązanie sposobu przerobu i zagospodarowania osadów ściekowych powstających w wyniku oczyszczania ścieków.
  • Likwidacja 12 nieczynnych mogilników na terenie województwa, w których nagromadzono ponad 140 Mg środków ochrony roślin, chemikaliów i przeterminowanych leków.
  • Zrekultywowanie nie eksploatowanych składowisk (komunalnych i przemysłowych) ze szczególnym uwzględnieniem tych, które stwarzają potencjalnie największe zagrożenie , np. składowiska komunalne: "Łubna" w gm. Góra Kalwaria, w Pruszkowie - Gąsinie, w Markach, w Radiowie gm. Stare Babice; składowiska przemysłowe: hałda przyzakładowa Huty Lucchini w Warszawie, wylewisko osadów garbarskich w Radomiu.
  • Stworzenie systemu recyklingu samochodów.
  • Stworzenie systemu unieszkodliwiania odpadów poubojowych.
  • Likwidacja "dzikich" składowisk odpadów.

{PODZIEL:5. Hałas}

HAŁAS

 

Hałasem jest każdy niepożądany, nieprzyjemny, dokuczliwy, a nawet szkodliwy dźwięk. Można więc powiedzieć, że praktycznie towarzyszy każdej działalności człowieka. Powszechność występowania hałasu powoduje wiele negatywnych skutków, szczególnie dla jakości życia i zdrowia człowieka. Stąd hałas, wywołując zmęczenie, utrudniając sen i wypoczynek, coraz częściej jest jednym z głównych powodów interwencji i wniosków kierowanych do organów ochrony środowiska. Z uwagi na rodzaj źródła, hałas występujący w środowisku możemy podzielić na: hałas drogowy, lotniczy, kolejowy i przemysłowy.

W województwie mazowieckim w roku 1999 interwencje dotyczące uciążliwości hałasu (94) stanowiły ponad 15% ogólnej liczby interwencji (569). Najpoważniejsze problemy związane z uciążliwością hałasu występują w Warszawie i jej najbliższych okolicach (ok. 70% interwencji w tym zakresie), gdzie praktycznie występują wszystkie rodzaje źródeł hałasu, niejednokrotnie kumulując się na poszczególnych obszarach. W okresie ostatnich lat liczba interwencji dotyczących terenów aglomeracji warszawskiej systematycznie wzrasta. Udział procentowy tych interwencji do interwencji ogółem, kształtował się następująco: 1997 r. - 20%, 1998 r. - 24%, 1999 r. - 25% oraz w pierwszym półroczu 2000 r. - 27%.

Aglomeracja warszawska należy niewątpliwie do czołówki krajowej miast najbardziej zagrożonych hałasem (dot. liczby ludności narażonej na hałas oraz wielkości powierzchni objętej ponadnormatywnym hałasem). Notuje się tutaj wyczerpanie akceptacji społecznej na hałas. Najmniej problemów w województwie występuje natomiast w rejonach o niskim stopniu uprzemysłowienia i słabo rozwiniętej sieci dróg. Na terenie Warszawy podstawowym źródłem hałasu jest ruch uliczny (hałas powodowany przez samochody i tramwaje). Szacuje się, że natężenie ruchu drogowego w ostatnich latach wzrosło o ponad 50%, z tym wiąże się wzrost odnotowywanych poziomów hałasu w środowisku. W Warszawie liczba pojazdów na 1000 mieszkańców osiągnęła wielkość ponad 500 i nadal rośnie. Coraz większy obszar i liczba ludności narażone są na uciążliwości powodowane hałasem ulicznym. Przy czym obserwuje się tendencję zahamowania wzrostu poziomów dźwięku w centralnych częściach miasta (ruch zaczyna tam przekraczać przepustowość ulic). Natomiast niepokojące jest zjawisko bardzo szybkiego przyrostu ilości terenów, które dotychczas były spokojne (z dobrym stanem klimatu akustycznego), a obecnie są "zawłaszczane" przez intensywny ruch samochodowy ze wszystkimi ujemnymi konsekwencjami tego faktu. Niepokojący jest również fakt , że czas narażenia na hałas wydłuża się, szczególnie w porze nocnej.

Prowadzone w ostatnich latach badania hałasu, w ramach monitorowania hałasu w środowisku, dotyczyły głównie hałasu drogowego i miały na celu identyfikację obszarów szczególnego zagrożenia hałasem, wg kryterium zaproponowanego przez Instytut Ochrony Środowiska, tzn. tych terenów, gdzie równoważny poziom hałasu, określany przy fasadzie budynku przekracza 70 - 75 dB. Wyniki tych badań przedstawia mapa.

Problem hałasu lotniczego wiąże się przede wszystkim z lotniskami Warszawy i dotyczy samolotów i śmigłowców startujących i lądujących na lotniskach Okęcie i Bemowo. Przeprowadzone na terenie stolicy badania pomiarowe i symulacyjne hałasu lotniczego, związanego z ruchem na tych lotniskach, pozwoliły na ocenę łączną wielkości powierzchni zagrożonej hałasem od ruchu lotniczego w stolicy, co zaprezentowano w poniższej tabeli.
 


Wielkość powierzchni zagrożonej hałasem lotniczym w Warszawie
 

Poziom hałasu
Powierzchnia objęta określonym poziomem dźwięku równoważnego (km2)
>45 dB
>50 dB
>55 dB
>60 dB
LAeq16, pora dnia [dB] - 130,7 45,8 19,7
LAeq8, pora nocy[dB] 99,4 36,6 16,7 -

 

O ogólnym poziomie uciążliwości hałasowej zarówno w skali samej Warszawy jak i całego województwa decyduje również hałas przemysłowy. Szczególnie uciążliwe są stacjonarne źródła hałasu (obiekty przemysłowe, rzemiosło i usługi) położone w pobliżu budynków mieszkalnych, stanowiąc jedną z głównych przyczyn interwencji w tym zakresie. W 1999 roku przeprowadzono pomiary kontrolne w 110 zakładach, z tego w 38 (35%) przypadkach stwierdzono występowanie przekroczeń dopuszczalnego poziomu dźwięku w porze dnia i w 14 (13%) w porze nocy. Ponadto obserwuje się również wzrost interwencji dotyczących organizowania masowych imprez rozrywkowych (koncerty, festyny, dyskoteki oraz działalność lokali gastronomiczno - rozrywkowych). Zwraca również uwagę nasilający się w ostatnich latach problem związany z uruchamianiem nowych obiektów handlowych i usługowych lokalizowanych w bliskim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej.

Mając powyższe na uwadze pewnym paradoksem jest, że to zagrożenie jest w wielu przypadkach nie doceniane i nie dostrzegane. Zaobserwować to można szczególnie wyraźnie w ustaleniach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, gdzie w bezpośrednim sąsiedztwie bardzo ruchliwych arterii komunikacyjnych, lotnisk czy innych uciążliwych akustycznie obiektów projektuje się lokalizację osiedli mieszkaniowych. Sytuacje takie są szczególnie widoczne w aglomeracjach miejskich.

Tendencje w zakresie ograniczania hałasu komunikacyjnego w Warszawie poprzez modernizację taboru i infrastruktury komunikacyjnej są niestety mało odczuwalne. Wynika to przede wszystkim z faktu, iż jednocześnie z tymi działaniami następuje znaczny wzrost natężenia ruchu. Objawia się to występowaniem wielu obszarów szczególnego zagrożenia hałasem w mieście, co pokazano na mapie zagrożeń. Mapa ta wskazuje także bezpośrednio na konieczność zrealizowania rozwiązań "węzła komunikacyjnego - Warszawa". Można zauważyć, iż obszary szczególnego zagrożenia hałasem położone są praktycznie na obrzeżu ścisłego centrum miasta, z punktem ciężkości od strony południowej. Jest to bezpośredni efekt braku południowych przepraw mostowych przez Wisłę oraz braku koncepcji zespołu obwodnic miejskich, przez co nieprzystosowane do tego celu ulice miasta przenoszą duże potoki ruchu ciężkiego (także tranzytowego).

 

 


OSIĄGNIĘCIA OSTATNICH LAT

 

  • Ograniczenie emisji hałasu przemysłowego z zakładów zlokalizowanych na terenie województwa poprzez:

    - wymianę lub modernizację urządzeń (obniżenie poziomu dźwięku A o 5-15dB) np. w Warszawie: Procter & Gamble Operations Polska S.A., Tarchomińskie Zakłady Farmaceutyczne "POLFA" S.A., Browary Warszawskie "KRÓLEWSKIE" S.A., Oczyszczalnia Ścieków "CZAJKA" należąca do MPWiK, w Ostrołęce "INTERCELL" S.A., Okręgowe Spółdzielnie Mleczarskie w Siedlcach i Garwolinie, Fabryka Narzędzi Chirurgicznych i Dentystycznych "MIFAM" w Milanówku, Levi Strauss Ltd Poland i Zakłady Mięsne w Płocku, POLMO ŁOMIANKI S.A. w Łomiankach, "ZTS Maków" Sp. z o.o., Rejonowa Spółdzielnia Ogrodniczo-Pszczelarska w Zwoleniu.

    - instalowanie obudów dźwiękochłonnych, ekranów akustycznych oraz tłumików (obniżenie poziomu dźwięku A o 5-20dB), np. w Warszawie: Procter & Gamble Operations Polska S.A., Aktyn Centre, EC Siekierki, Oriflame Products Poland Sp. z o.o., ZPOW PŁUDY, Grodziskie Zakłady Farmaceutyczne "POLFA" S.A w Grodzisku Mazowieckim, Miejski Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Wołominie, Browar w Wyszkowie, Okręgowe Spółdzielnie Mleczarskie w Wyszkowie, Garwolinie i Sokołowie Podlaskim, Zakład Wędliniarski w Ciechanowie, Radomskie Zakłady Drobiarskie "IMPERSON", Fabryka Łączników, Zakłady Przemysłu Tytoniowego "SEITA" w Radomiu, PERN "Przyjaźń" Baza Surowcowa w Plebance k/Płocka i Stacja Pomp w Płocku - Górach, Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Pułtusku, Zakłady Mięsne w Płocku, Okręgowa Spółdzielnie Mleczarska w Sokołowie Podlaskim.
  • Powyższe działania znacznie ograniczyły uciążliwości hałasowe. W wielu przypadkach usunięto przyczynę przekroczeń dopuszczalnej emisji hałasu do środowiska. Jednak w wielu przypadkach pomimo ograniczenia poziomu hałasu nie udało się zredukować jego emisji do wartości dopuszczalnej.
  • Budowa ekranów akustycznych - (hałas komunikacyjny) uzyskano efekt obniżenia poziomu dźwięku A o 5-10dB, np. w Warszawie: trasa Łazienkowska - strona praska (do ul. Saskiej), ul. Marynarska (ul. Hynka - wiadukt nad ul. Żwirki i Wigury), w Radomiu wiadukt na ul. Słowackiego.
  • Budowa obwodnic (obniżenie poziomu dźwięku A o kilka dB), np. Szydłowiec, Radzymin.
  • Dokonano postępu w zakresie wymiany taboru komunikacji miejskiej, autobusów i tramwajów na tabor nowoczesny, charakteryzujący się zdecydowanie niższą hałaśliwością np. Warszawa.
  •  

 


NAJPILNIEJSZE ZADANIA

  • Niezbędne jest opracowanie "Programu Ochrony Środowiska przed hałasem dla Warszawy", obejmującego w szczególności zagadnienia hałasu drogowego i lotniczego.
  • Poprawa klimatu akustycznego miast poprzez budowę obwodnic omijających ich centra: Warszawa, Białobrzegi, Sochaczew, Mińsk Mazowiecki, Pułtusk, Płock, Garwolin, Wyszków, Ostrów Mazowiecka.
  • Opracowanie procedur startów i lądowań, optymalizacja tras dolotowych i odlotowych dla lotnisk Okęcie i Bemowo.
  • Modernizacja torowisk w Warszawie (torowiska z wibroizolacją).
  • Budowa ekranów akustycznych, np. w Warszawie Trasa Armii Krajowej, ul. Toruńska, Al. Prymasa Tysiąclecia, ul. Nowopowązkowska, ul. Pułkowa (Młociny), a także przy wszelkich nowopowstających głównych trasach komunikacyjnych w Warszawie (np. Trasa Siekierkowska, Trasa Świętokrzyska itp.). Wdrożenie skutecznych zabezpieczeń akustycznych, wzdłuż Trasy Łazienkowskiej (przede wszystkim na odcinku ul. Waryńskiego - pl. Na Rozdrożu).
  • Kontynuacja ograniczania emisji do środowiska hałasu przemysłowego, np. Cukrownia "Krasieniec" S.A., Elektrownia "Ostrołęka" S.A., PKN "ORLEN" S.A. w Płocku, w Warszawie: EC Siekierki, Tarchomińskie Zakłady Farmaceutyczne "POLFA" S.A., Thomson Polkolor Sp. z o.o. w Piasecznie, Browary "Warka".
  • Zintensyfikowanie wymiany taboru komunikacji miejskiej.
  • W celu ochrony zdrowia ludności niezbędne jest stosowanie okien o dużej izolacyjności akustycznej w powiązaniu z odpowiednim systemem wentylacji mechanicznej mieszkań, szczególnie w przypadku obszarów o najwyższym zagrożeniu hałasem drogowym (mieszkania pierwszej linii zabudowy) i hałasem lotniczym.
     

{PODZIEL:6. Ochrona przyrody}

OCHRONA PRZYRODY

Województwo mazowieckie obejmuje swymi granicami większość obszarów historycznego Mazowsza, część środkowego Podlasia oraz Ziemię Radomską. Całość położona jest na terenie Niżu Środkowopolskiego w Krainie Wielkich Dolin. Pomimo położenia na terenie z natury równinnym, województwo charakteryzuje się dużą zmiennością krajobrazów i dużymi obszarami o wysokiej wartości zachowanej przyrody.

Bogactwem przyrodniczym województwa mazowieckiego są pozostałości puszcz tworzące do dziś duże kompleksy leśne z licznymi fragmentami naturalnych zbiorowisk roślinnych, z bogatymi ostojami rodzimej fauny. Wyróżniają się pozostałości Puszcz: Kurpiowskiej, Białej, Kampinoskiej, Pilickiej, Kozienickiej, Kamienieckiej i Łochowskiej. Poza tym występują tu duże kompleksy leśne jak np.: Lasy Gostynińskie, Chojnowskie, Garwolińskie i wiele innych. Lasy występujące tu urozmaicone są często utworami wydmowymi, które tworzą całe łańcuchy wzniesień przekraczających niekiedy 20 m wysokości względnej będąc na nizinach niemałą atrakcją turystyczną.

Ogólnie lasy zajmują powierzchnię 783,1 tys. ha, co sytuuje woj. mazowieckie na 2 miejscu w kraju pod względem wielkości powierzchni leśnych. Stan zdrowotny drzewostanu uległ zauważalnej poprawie. Wskaźnik defoliacji (ubytek liści i igieł) obniża się.

Funkcjonujący na terenie województwa system obszarów prawnie chronionych, składający się z Kampinoskiego Parku Narodowego, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu, obejmuje powierzchnię 1058 tys. ha zajmując 29,7% powierzchni województwa (przy średniej krajowej 31,1%), co klasyfikuje nas na 9 miejscu w kraju.

Zasługującym na szczególną uwagę, najcenniejszym obiektem przyrodniczym jest Kampinoski Park Narodowy. Zajmuje obszar około 38,5 tys. ha, co daje mu drugą pod względem wielkości lokatę wśród polskich parków narodowych. Jest jedynym parkiem narodowym w województwie mazowieckim.

Parki krajobrazowe zajmują powierzchnie 144,4 tys. ha - 5 z nich położonych jest całkowicie na terenie województwa, a 4 tylko częściowo.

Rezerwaty (164) obejmują najciekawsze pod względem przyrodniczym miejsca, z unikatową fauną i florą, zajmując powierzchnię 16,4 tys. ha. Chronią dobrze zachowane zbiorowiska roślinne, biotopy wodne, rzeczne i jeziorowe oraz formy geomorfologiczne, świadczące o minionym bogactwie przyrodniczym ziem, które weszły w skład województwa mazowieckiego.

Zagęszczenie sieci rezerwatów występuje wokół Warszawy, a także na Podlasiu Siedleckim oraz na Pojezierzu Gostynińskim.

Obszary chronionego krajobrazu wyznaczone na terenie województwa mazowieckiego celem utrzymania walorów przyrodniczych, krajobrazowych, a także wypoczynkowo - turystycznych zajmują powierzchnię 850,9 tys. ha.

 

 


Obszary prawnie chronione - wg danych Wojewódzkiego Konserwatora przyrode, stan na 31.12.1999r. (ha)

 

Powierzchnia
Polska
Województwo
mazowieckie
Miejsce woj.
w kraju
Ogółem 10158810,1 1052170,5 2
% powierzchni 32,5 29,5 10
Parki narodowe 307014,9 38476,1 3
Rezerwaty przyrody 144087,2 16476,6 2
Parki krajobrazowe 2450816,3 144453,9 9
Obszary chronionego krajobrazu 7152557,0 850990,1 2
Użytki ekologiczne 38135,8 1175,9 9
Inne formy 66199,7 6489,5 -


Województwo mazowieckie posiada największą w skali kraju liczbę (3394) pomników przyrody (zabytkowe drzewa, aleje, głazy narzutowe). Coraz częstszą formą ochrony przyrody są użytki ekologiczne oraz zespoły przyrodniczo - krajobrazowe.

Swoim bogactwem może zachwycić flora woj. mazowieckiego. Obok gatunków niżowych spotyka się tu rośliny górskie, atlantyckie, halofity czy roślinność pontyjską. Ciekawsze okazy to: cis, wiciokrzew pomorski, brzoza czarna, borówka bagienna, chamedafne północna, brzoza niska, storczyki łąkowe (s. krwisty i s. plamisty), rosiczka, lilia złotogłów, mieczyk dachówkowaty, irys syberyjski, zimoziół północny, wawrzynek wilczełyko, przylaszczka, orlik, widłaki, kopytnik, kruszyna, mącznica lekarska, turówka wonna, kocanki piaskowe i chrobotki.

Fauna województwa nie ustępuje bogactwem światu roślinnemu, występują tu dwa gatunki dużych drapieżników chronionych: wilk i ryś. Na uwagę zasługują: łoś, gronostaj, wydra i bóbr.

Imponująca jest także ornitofauna województwa. Spośród 200 występujących tu gatunków ptaków, na szczególną uwagę zasługuje kulon, orlik krzykliwy, kania czarna, puchacz, bocian czarny, cietrzew, kraska, kormoran czarny i żołna oraz gatunki zagrożone w skali świata np.: derkacz, orzeł bielik i sokół wędrowny.
Znajduje się tu również jedno z dwóch największych w Polsce lęgowisk żółwia błotnego.

Część województwa, zamknięta widłami Wisły i Bugu, została włączona do obszaru "Zielonych Płuc Polski". Tereny te z uwagi na swoje walory przyrodnicze, niskie stężenia zanieczyszczeń powietrza, w pełni zasługuje na wspomniane miano.

 


OSIĄGNIĘCIA OSTATNICH LAT

  • Zwiększenie obszarów chronionych od roku 1990 o ok. 163 tys. ha.
  • Zwiększenie liczby rezerwatów oraz opracowywanie dokumentacji dla 8 nowych rezerwatów.
  • Utworzenie nowych parków krajobrazowych m.in. Chojnowskiego i Nadbużańskiego.
  • Założenie w Kampinoskim PN Stacji Bazowej Zintegrowanego Monitoringu Środowiska "Pożary", funkcjonującej w ramach ogólnopolskiej sieci.
     

 


NAJPILNIEJSZE ZADANIA

  • Zwiększenie lesistości województwa.
  • Utworzenie zespołu parków krajobrazowych z Wiślańsko - Narwiańskim PK na czele oraz Parku Krajobrazowego w dolinie rzeki Omulew (Kurpiowski Park Krajobrazowy).
  • Powiększenie powierzchni Kozienickiego oraz Nadbużańskiego PK.
  • Tworzenie nowych użytków ekologicznych i zespołów przyrodniczo-krajobrazowych.
     
  • Okładka Stan środowiska w województwie mazowieckim w 1999 roku
    Okładka Stan środowiska w województwie mazowieckim w 1999 roku
Bookmark and Share
Data publikacji : 13.07.2005

Data modyfikacji : 22.10.2010 Rejestr zmian
Liczba wizyt: 28850
Autor : Administrator WIOŚ
Opublikowane przez Administrator WIOŚ