Rejestracja w systemie

Jeśli chcesz otrzymywać newsletter: Rejestracja w systemie

Jeśli chcesz edytować/usunąć swoje dane, zaloguj się.


Przypomnij hasło

Monitoring jezior

Monitoring jezior w 2002 roku

Jeziora w województwie mazowieckim badane są w sieci regionalnej. Zadaniem monitoringu jest ocena ogólnego stanu ekologicznego jezior, wskazanie głównych zagrożeń ekosystemów jeziornych oraz rejestracja zmian będących wynikiem presji antropogenicznej, co powinno służyć podejmowaniu efektywnych działań mających na celu ochronę zbiorników.

Zgodnie z programem monitoringu jezior na lata 1998 - 2002 badaniami objęte są jeziora o powierzchni większej od 100 ha oraz inne mniejsze, lecz ważne ze względów gospodarczych, przyrodniczych itp. Zakłada się przebadanie każdego z wytypowanych jezior co 5 lat.

W województwie mazowieckim monitoringiem objętych jest 5 jezior o powierzchni powyżej 100 ha oraz 11 mniejszych, lecz ważnych ze względów gospodarczych i przyrodniczych. Jeziora w systemie monitoringu badane są zgodnie z metodyką "Wytyczne monitoringu podstawowego jezior" opracowaną przez Instytut Ochrony Środowiska w Warszawie, który pełni nadzór merytoryczny nad badaniami. Główne założenia metodyki to:

  • dwusezonowy cykl badań (cyrkulacja wiosenna i stagnacja letnia),
  • ocena podatności na degradację,
  • punktowy system oceny jakości jezior.

W 2002 roku w województwie mazowieckim wykonano badania wód powierzchniowych stojących przeprowadzone przez WIOŚ w Warszawie - Delegaturę w Płocku.

 

Delegatura w Płocku wykonała badania 3 jezior: Ciechomickiego (3 punkty), Górskiego (3 punkty) i Starorzecza Białobrzeskiego (2 punkty). Wykonano również badania cieków dopływających i odpływających z jezior w 4 ppk. Badania wykonywane były zgodnie z "Wytycznymi monitoringu podstawowego jezior", opracowanymi prze Instytut Ochrony Środowiska w Warszawie, który pełni nadzór merytoryczny. Wyniki badań są gromadzone w bazie danych "JEZIORA".

W przeciwieństwie do zbiorników naturalnych, zbiorniki zaporowe odznaczają się dużymi wahaniami zwierciadła wody, co pociąga za sobą zmienność powierzchni, pojemności oraz linii brzegowej. W GIOŚ trwają prace nad opracowaniem metodyki badań zbiorników zaporowych.

Badania największych zbiorników w województwie mazowieckim tj. Zbiornika Włocławskiego (przez Płock w 2 ppk) i Jeziora (Zbiornika) Zegrzyńskiego (przez Warszawę w 2 ppk) wykonywane są tak jak wód rzecznych. W analogiczny sposób zostaną przeprowadzone badania nowego zbiornika Domaniów na rzece Radomce (w 2 punktach - 1 w rejonie cofki zbiornika i 1 w rejonie zapory).

Punkty pomiarowo-kontrolne zlokalizowane na tych 3 zbiornikach, ze względu na sposób przeprowadzania badań, uwzględniono w planie monitoringu wód powierzchniowych płynących.

Obowiązujące przy badaniu jezior wskaźniki i ich normatywy dla 3 klas czystości przedstawia Tabela.

Określenie klasy czystości opiera się na sumarycznej ocenie wszystkich wskaźników wody. W celu dokonania tej oceny wykonuje się następujący tok postępowania:

  • odniesienie otrzymanych wartości poszczególnych wskaźników do odpowiednich klas,
  • przyjęcie następującej punktacji dla klas: I - 1 punkt, II - 2 punkty, III - 3 punkty, poza klasą - 4 punkty,
  • obliczenie średniej arytmetycznej z otrzymanej punktacji,
  • odniesienie otrzymanego wyniku do poniżej podanych zakresów: I klasa < 1,5 pkt; II klasa < 2,5 pkt; III klasa < 3,25 pkt, poza klasą > 3,25 pkt.

 

O ostatecznym wyniku klasyfikacji decyduje miano Coli. Jeżeli wartość miana Coli odpowiada gorszej klasie czystości wód niż to obliczono na podstawie wskaźników fizycznych, chemicznych i biologicznych, to o ostatecznym wyniku klasyfikacji decyduje miano Coli. W przypadku odwrotnym (gdy wartość miana Coli odpowiada korzystniejszej klasie czystości niż to wynika z pozostałych wskaźników) miano Coli nie wpływa na wynik klasyfikacji.

STAN CZYSTOŚCI JEZIOR W 2002 ROKU

Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono w województwie mazowieckim:

  • brak jezior odpowiadających I klasie czystości,
  • 4 jeziora o wodach odpowiadających II klasie czystości (Białe, Przytomne, Szczutowskie, Zuzinowskie),
  • 9 jezior o wodach odpowiadających III klasie czystości (Bledzewskie, Ciechomickie, Drzesno, Górskie, Kocioł, Lucieńskie, Sędeńskie, Sumino, Zdworskie),
  • 3 jeziora o wodach pozaklasowych (Łąckie Duże, Starorzecze Białobrzeskie, Urszulewskie).

 

 

Kliknij tutaj, aby wyswietlić mapę

W 2002 roku przeprowadzono badania trzech jezior: Ciechomickiego, Górskiego i Starorzecza Białobrzeskiego.

Jakość wód tych jezior na przestrzeni badanych lat, tj. 1985 - 1990, 1991 - 1995, 1996 - 2000 i 2002 przedstawia Tabela.

Badane jeziora są zbiornikami podatnymi na degradację. Są to jeziora zaliczane do zbiorników III kategorii podatnych na degradację i poza kategorią. Zadecydowały o tym niekorzystne warunki morfometryczne i zlewniowe zbiorników.

W 2002 roku stan czystości wody w Jeziorze Ciechomickim w porównaniu z ostatnim okresem badawczym uległ poprawie (z non na III klasę czystości), o czym zadecydował głównie stan sanitarny. Zanotowano prawie czterokrotnie niższe stężenie BZT5, a stężenie ChZT-Cr zmalało trzykrotnie. Natomiast zanotowano w wodzie wzrost stężenia fosforanów i azotu mineralnego. Pozostałe badane parametry fizykochemiczne oraz hydrobiologia wody utrzymywały się na podobnym poziomie jak w ostatnim okresie badawczym. W badanym roku w warstwie naddennej odnotowano minimalną ilość tlenu.
 

W sumarycznej ocenie woda w Jeziorze Ciechomickim odpowiadała III klasie czystości.

W przypadku Jeziora Górskiego ogólny stan czystości wody pod względem wskaźników fizykochemicznych, w porównaniu z ostatnim okresem badawczym, uległ nieznacznej poprawie. Zwiększyła się przezroczystość wody. Prawie trzykrotnie zmniejszyło się stężenie ChZT-Cr i BZT5, ale ponad czterokrotnie wzrosło stężenie azotu mineralnego. Pozostałe badane parametry oraz hydrobiologia wody były na podobnym poziomie jak w ostatnim okresie badawczym. Bakteriologicznie woda w jeziorze uległa pogorszeniu, z II na III klasę czystości. W związku z tym w ostatecznej ocenie woda Jeziora Górskiego odpowiadała III klasie czystości.

Stan czystości wody Starorzecza Białobrzeskiego w porównaniu z ostatnim okresem badawczym uległ nieznacznej poprawie. Zanotowano dwa i pół raza niższe stężenie fosforanów. Prawie dwukrotnie zmniejszyło się stężenie: BZT5, chlorofilu i suchej masy sestonu. Stężenie ChZT-Cr zmalało półtora raza, ale trzykrotnie wzrosło stężenie azotu mineralnego. Pozostałe badane parametry były na podobnym poziomie jak w ostatnim okresie badawczym. Pomimo korzystnych zmian w stężeniach niektórych parametrów, w ogólnej klasyfikacji woda Starorzecza Białobrzeskiego pozostała na tym samym poziomie, co w ostatnich latach, tj. poza klasą.

Na podstawie zmian wartości poszczególnych wskaźników klas czystości i wyników badań hydrobiologicznych wszystkich jezior województwa mazowieckiego, można stwierdzić pogarszanie się jakości wód w zbiornikach na przestrzeni lat od 1985 do 2002 roku. Świadczy o tym mniejsza przezroczystość, wyższy chlorofil oraz gorsze warunki tlenowe w wodzie niż w pierwszej połowie lat 90. Na postępującą eutrofizację zbiorników wskazuje również struktura jakościowa i ilościowa planktonu oraz bentosu jezior. Wizualnym dokumentem degradowania zbiorników są masowe zakwity glonów, co spowodowane jest przeżyźnieniem wód jeziornych substancjami biogennymi. Spowodowane jest to głównie zanieczyszczeniami obszarowymi i turystyczno - rekreacyjnym wykorzystaniem zbiorników. W przypadku jezior województwa mazowieckiego turystyka obok rolnictwa jest głównym źródłem zanieczyszczenia zbiorników. Zjawisko to pogłębia się w wyniku małej odporności zbiorników na degradację.

Bookmark and Share
Data publikacji 24.07.2008

Rejestr zmian
Liczba wizyt: 3275
Autor: Administrator WIOŚ
Opublikowane przez Administrator WIOŚ